Օծանելիք՝ բազմաթիվ բաղադրատեսակներ ու հազարամյակների պատմություն

Սպիրտային օծանելիքը՝ դուխին (հայերենում կարող է օգտագործվել նաև բույրաջուր բառը), մաշկը, մազերն ու հագուստը բուրավետելու, ինչպես նաև բուժիչ ու թարմացնող– հիգիենիկ նպատակներով օգտագործվող նյութ է։ 

Պատրաստման համար հումք են ծառայում հոտավետ նյութերը (բնական և սինթետիկ), էթիլ սպիրտը, ջուրը (սովորաբար՝ թորած), որոշ ներկանյութեր, ինչպես նաև հոտավետ նյութերի ցնդելիությունը նվազեցնող այլ նյութերը (օրինակ` բենզիլբենզոատ)։ 

Մարդիկ դեռևս հին ժամանակներից են սկսել օգտագործել անուշաբույր նյութեր: 

Վաղ անցյալում որպես օծանելիք օգտագործել են բուսական եթերայուղեր, բալզամներ, խեժեր, կենդանական ծագման նյութերի թուրմեր։ 

Օծանելիքը՝ «պարֆյումերիա», լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ծուխ»՝ «fumum»: Սա հուշում է, որ հին մարդիկ բույրեր ստեղծել են տերևների, փայտի, տարբեր համեմունքների այրմամբ: 

Բույրերի ստեղծման պատմությունը սկսվում է մոտ հինգ հազար տարի առաջ Հին Եգիպտոսից: 

Ապացույցներ կան, որ հենց այն ժամանակներից են սկսել օգտագործել բուրումնավետ նյութեր: Այնուամենայնիվ, ավելի հայտնի վարդի ջուրը հայտնաբերել են արաբները:

 Մոտ 1300 տարի առաջ նրանք սովորել են այն ստանալ վարդի ծաղկաթերթերից: 

Այն ժամանակ լայնորեն օգտագործվում էր այն որպես դեղամիջոց: 

Իհարկե, այն ուժեղ բուրիչ է, բայց շատերի համար անհասանելի էր իր բարձր գնի պատճառով: 

Ինչպե՞ս են հին ժամանակներում մարդիկ բուրմունքը անջատել բույսերից: 

Հնում օծանելիք ստանում էին «անֆլերաժի» մեթոդով, որի ժամանակ օգտագործվում էին հիմնականում ծաղիկներ: 

Սա շատ բարդ և ժամանակատար գործընթաց է, և ներկայումս չի օգտագործվում: 

«Անֆլերաժը» կարելի է մոտավորապես բացատրել այսպես. ապակու կտորի վրա քսվում է յուղ՝ հիմնականում խոզի ճարպ, ապա ծաղկաթերթիկներ են դրվում դրա վրա, այն բանից հետո, երբ ճարպը բույսից կլանում է ամբողջ բույրը, ծաղկաթերթերը փոխարինվում են և այդպես շարունակ, քանի դեռ հնարավոր է ճարպը հագեցնել հոտով: 

Հետո ճարպից սպիրտի օգնությամբ եթերայուղերը հանվում էին: Ներկայումս օծանելիք ստանալու տեխնոլոգիան շատ ավելի պարզ է: Հատուկ լուծիչը անցկացնում են ծաղկաթերթերի միջով, որի արդյունքում լուծիչը հագենում է եթերայուղերով: 

Հետո եթերայուղերը առանձնացվում են լուծիչից և մաքրում սպիրտով: 

Ներկայումս օծանելիքների արտադրության համար օգտագործվում են տարբեր ծաղիկներ (հասմիկ, վարդ, մանուշակ, նարդոս), ծառերի փայտանյութեր՝ հատկապես սանդալի ծառի, ինչպես նաև բույսերի արմատներ: 

Օծանելիքների ստեղծման պատմության ընթացքում հայտնվել են մեծ թվով նոր բաղադրիչներ, որոնք մտել են նրանց կազմի մեջ: 

Այնուամենայնիվ, ներկայումս արտադրվող օծանելիքի աննշան մասն է պատրաստվում բնական հումքից, քանի որ այն շատ թանկ է: 

Օծանելիքների ներկայիս բույրերի մեծամասնությունը քիմիկոսների աշխատանքի արդյունքն է, քանի որ վերջիններս սովորել են ընդօրինակել գրեթե ցանկացած ծաղկային բույր: 

Ընդ որում, շատ դժվար է տարբերակել այդ բույրերը բնականից, և դա ունակ են կատարել միայն պրոֆեսիոնալ օծանելիքի դեգուստատորները՝ հոտոտողները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

Դոլարի փոխարժեքը կայուն է. եվրոն էժանացել է Արցախի ԱԺ պատգամավորը ԵԽ գործընկերոջ հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերություններին առնչվող հարցեր «Վիզդ կկտրեմ». Սիրված դերասան Արտյոմ Կարապետյանը զինված հարձակման է ենթարկվել ոստիկանների ներկայությամբ Սերգեյ Սմբատյանն ու Մալթայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը հանդես կգան Մոսկվայի հեղինակավոր համերգասրահներում Եղանակը կցրտի 3-4 աստիճանով Նիկոլ Փաշինյանը գրառում է կատարել Մխիթարյան միաբանության այցելուների մատյանում (լուսանկար) Շմոլ գազի թունավորումից մահացած ընտանիքի անդամների հուղարկավորությունը Նոր Հաճնում Արագածոտնի մարզում մահացել է Ցեղասպանությունը վերապրած Գունյա Մարկոսյանը Բացահայտվել է թմրամիջոցների մաքսանենգության և ապօրինի շրջանառության հերթական դեպքը․ ԱԱԾ Բանասիրականի ուսանողները դիմում-նամակ հանձնեցին ԵՊՀ ռեկտորի ժ/պ-ին ու գիտխորհրդին, ապա վերադարձան դասի Եվրո-2020. որակավորման փուլի լավագույն ռմբարկուները «Մարտի 1»-ի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան կկառուցվի Մեքսիկայի ափերին տեղի է ունեցել 6,3 մագնիտուդով երկրաշարժ «Մանչեսթեր Սիթիի» ռեկորդային շահույթը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (20 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ)․ Հա­յաս­տա­նը ներ­կա­յաց­նող մաս­նա­կի­ցը հաղ­թող է ճա­նաչ­վել ման­կա­կան «Եվ­րա­տե­սիլ» եր­գի մրցույ­թում Նավթի համաշխարհային գները շարունակում են նվազել ՈՒՂԻՂ. Հայ բանասիրության ֆակուլտետի ուսանողների երթը դեպի ԵՊՀ կենտրոնական մասնաշենք Ի՞նչ գույք է ձեռք բերել Կոտայքի փոխմարզպետը և ի՞նչ եկամուտներ է հայտարարագրել․ «Փաստ» Ալա­վերդ­ցի Վա­հա­գը ազատ կար­ձակ­վի՞. «Փաստ» «Տղա եղեք». Դերասան Գևորգ Գրիգորյանը համասեռամոլներին պետական մակարդակով «առաջ բրդելու» և իրականացվող մոտոերթի մասին
website by Sargssyan