Օծանելիք՝ բազմաթիվ բաղադրատեսակներ ու հազարամյակների պատմություն

Սպիրտային օծանելիքը՝ դուխին (հայերենում կարող է օգտագործվել նաև բույրաջուր բառը), մաշկը, մազերն ու հագուստը բուրավետելու, ինչպես նաև բուժիչ ու թարմացնող– հիգիենիկ նպատակներով օգտագործվող նյութ է։ 

Պատրաստման համար հումք են ծառայում հոտավետ նյութերը (բնական և սինթետիկ), էթիլ սպիրտը, ջուրը (սովորաբար՝ թորած), որոշ ներկանյութեր, ինչպես նաև հոտավետ նյութերի ցնդելիությունը նվազեցնող այլ նյութերը (օրինակ` բենզիլբենզոատ)։ 

Մարդիկ դեռևս հին ժամանակներից են սկսել օգտագործել անուշաբույր նյութեր: 

Վաղ անցյալում որպես օծանելիք օգտագործել են բուսական եթերայուղեր, բալզամներ, խեժեր, կենդանական ծագման նյութերի թուրմեր։ 

Օծանելիքը՝ «պարֆյումերիա», լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ծուխ»՝ «fumum»: Սա հուշում է, որ հին մարդիկ բույրեր ստեղծել են տերևների, փայտի, տարբեր համեմունքների այրմամբ: 

Բույրերի ստեղծման պատմությունը սկսվում է մոտ հինգ հազար տարի առաջ Հին Եգիպտոսից: 

Ապացույցներ կան, որ հենց այն ժամանակներից են սկսել օգտագործել բուրումնավետ նյութեր: Այնուամենայնիվ, ավելի հայտնի վարդի ջուրը հայտնաբերել են արաբները:

 Մոտ 1300 տարի առաջ նրանք սովորել են այն ստանալ վարդի ծաղկաթերթերից: 

Այն ժամանակ լայնորեն օգտագործվում էր այն որպես դեղամիջոց: 

Իհարկե, այն ուժեղ բուրիչ է, բայց շատերի համար անհասանելի էր իր բարձր գնի պատճառով: 

Ինչպե՞ս են հին ժամանակներում մարդիկ բուրմունքը անջատել բույսերից: 

Հնում օծանելիք ստանում էին «անֆլերաժի» մեթոդով, որի ժամանակ օգտագործվում էին հիմնականում ծաղիկներ: 

Սա շատ բարդ և ժամանակատար գործընթաց է, և ներկայումս չի օգտագործվում: 

«Անֆլերաժը» կարելի է մոտավորապես բացատրել այսպես. ապակու կտորի վրա քսվում է յուղ՝ հիմնականում խոզի ճարպ, ապա ծաղկաթերթիկներ են դրվում դրա վրա, այն բանից հետո, երբ ճարպը բույսից կլանում է ամբողջ բույրը, ծաղկաթերթերը փոխարինվում են և այդպես շարունակ, քանի դեռ հնարավոր է ճարպը հագեցնել հոտով: 

Հետո ճարպից սպիրտի օգնությամբ եթերայուղերը հանվում էին: Ներկայումս օծանելիք ստանալու տեխնոլոգիան շատ ավելի պարզ է: Հատուկ լուծիչը անցկացնում են ծաղկաթերթերի միջով, որի արդյունքում լուծիչը հագենում է եթերայուղերով: 

Հետո եթերայուղերը առանձնացվում են լուծիչից և մաքրում սպիրտով: 

Ներկայումս օծանելիքների արտադրության համար օգտագործվում են տարբեր ծաղիկներ (հասմիկ, վարդ, մանուշակ, նարդոս), ծառերի փայտանյութեր՝ հատկապես սանդալի ծառի, ինչպես նաև բույսերի արմատներ: 

Օծանելիքների ստեղծման պատմության ընթացքում հայտնվել են մեծ թվով նոր բաղադրիչներ, որոնք մտել են նրանց կազմի մեջ: 

Այնուամենայնիվ, ներկայումս արտադրվող օծանելիքի աննշան մասն է պատրաստվում բնական հումքից, քանի որ այն շատ թանկ է: 

Օծանելիքների ներկայիս բույրերի մեծամասնությունը քիմիկոսների աշխատանքի արդյունքն է, քանի որ վերջիններս սովորել են ընդօրինակել գրեթե ցանկացած ծաղկային բույր: 

Ընդ որում, շատ դժվար է տարբերակել այդ բույրերը բնականից, և դա ունակ են կատարել միայն պրոֆեսիոնալ օծանելիքի դեգուստատորները՝ հոտոտողները:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

Եթե հարկ լինի՝ կհրավիրեմ միջազգային փորձագետի․ մահացած զինծառայողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ 2 երիտասարդ բռնացել ու թալանել են ՌԴ քաղաքացու Վառելափայտով բարձած մեր մեքենաները անհիմն պահվում են ոստիկանությունում. «Շիրակ կենտրոն» ՀԿ Աննա Հակոբյանի ղեկավարած հիմնադրամներին անանուն նվիրատվություններում կոռուպցիոն ռիսկ կա. Վարուժան Հոկտանյան Արմավիրի մարզում 10-րդ դասարանի աշակերտը դանակահարել է նույն դպրոցի 11-րդ դասարանցուն Երիտասարդը թոշակ հատկացնելու պատրվակով մտել է տուն եւ գողացել է պահարանում դրված 70 հազար դրամը Կանադայում ամբողջովին էլեկտրականությամբ աշխատող ինքնաթիռ է թռիչք կատարել Առողջապահության նախարարությունը մանրամասներ է հայտնում Վարդենիսի հիվանդանոցում արձանագրված երեխայի մահվան դեպքից ՏԿԵ նախարարը տարեվերջյան ամփոփիչ խորհրդակցություն է անցկացրել ջրօգտագործող ընկերությունների տնօրենների հետ Վարչապետը եւ ՀԲ տարածաշրջանային տնօրենը խոսել են գործընկերության ընդլայնման հեռանկարների մասին Վերաքննիչ դատարանը ենթադրություններով է կայացրել դատական ակտ. դատապարտյալի հարազատները բողոքում են Խոշոր ավտովթար Սարալանջի հին ճանապարհին. 2 մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիրը Ժնևում խոսել է Հայաստանում տիրող իրավական խնդիրների մասին «ՍԱՍ»-ի Արտակը եւ Արամ Քոչարյանը հրաժարվել են ենթարկվել դատաբժշկական փորձաքննության Անթույլատրելի է հավասարեցնել Ղարաբաղի իշխանություններին եւ «ադրբեջանական համայնքի» ներկայացուցիչներին․ ՀՅԴ Գյուղական տուրիզմի զարգացման ծրագրի աջակցությամբ վերանորոգվել է Թաթոյանների ջրաղացը Նիկոլ Փաշինյանի ամանորյա ուղերձը հեռարձակվելու է Հանրապետության հրապարակից՝ ուղիղ եթերում․ քաղաքապետարան Այսօր Տանգոյի միջազգային օրն է Ամփոփվել են «ԵԱՏՄ երկրներում էներգիայի արդյունավետության խթանման շրջանակ» տարածաշրջանային ծրագրի արդյունքները Կուզեի տղամարդու «ժամանակակից տեսակ»-ը մրցակցության մեջ չլիներ կնոջ հետ. Լիլի Հովեր
website by Sargssyan