Իսկ դուք գիտե՞ք՝ ով է մկրատի ստեղծողը

Մկրատը մեր կյանք է մտել դեռ հին ժամանակներից: Առաջին մկրատը ստեղծվել է ավելի քան երեքուկես հազար տարի առաջ, և այն ոչ թե օգտագործվել է վարսահարդարման, թղթի կտոր կամ շոր կտրելու համար, այլ դրա հիմնական նպատակը եղել է ոչխարներին խուզելը:

Պատմության մեջ առաջին մկրատները նման էին բռնիչների, այսինքն՝ բաղկացած էին դանակի երկու շեղբերից: Այդպիսի մկրատի հնագույն օրինակը հայտնաբերվել է հնէագետների կողմից Եգիպտոսում և թվագրված է մ.թ.ա. 16-րդ դարով:

Եվրոպայում և Ռուսաստանում մկրատների պատմությունը սկսվում է 10-րդ դարից, և դրա վկայություններն են համապատասխան հնէագիտական հայտնագործությունները: Մասնավորապես, ամենահին ռուսական մկրատը հայտնաբերվել է Սմոլենսկի մոտակայքում գտնվող Գնեզդովո գյուղի մոտ գտնվող գերեզմանների հնէագիտական պեղումների ժամանակ:

Մ.թ.ա. 8-րդ դարի կեսերին Մերձավոր Արևելքի արհեստավորներից մեկի գլխում միտք է ծագել մեխով ամրացնել երկու դանակների շեղբերը և հարմարության համար ամրացված դանակների կոթերը ճկել օղակների տեսքով:

Այս կառուցվածքը հարմար էր գործիքը բռնելու համար և շուտով տարածում գտավ: Հետագայում մկրատի բռնակի ձևավորման համար սկսեցին օգտագործել գեղարվեստական կոփումը:

Անձի անունը, որը առաջին անգամ որոշել է երկու շեղբերը միացնել մեխով և կլորացրել է բռնակը, պատմությունը չի պահպանել: Այնուամենայնիվ, ներկայիս ժամանակակից մկրատը, որը կտրում է թուղթը, կատարում է մատնահարդարում, կտրում է մազերը և այլն, իրականում չի տարբերվում այդ նախամկրատից: Ժամանակին Լեոնարդո դա Վինչին է այս գործիքին տվել իր ամբողջական ձևը: 

Նրա ձեռագրերում հայտնաբերվել է ժամանակակից մկրատ հիշեցնող գործիք: Մկրատների պատմությունը ժամանակի ընթացքում կանգ չի առել, և դրանք սկսել են հարմարեցվել տարբեր գործողությունների համար (բժշկություն, վարսավիրություն, մատնահարդարում, մետաղագործություն և այլն):

Սկսել են մկրատներ ստեղծել երկաթի և պողպատի՝ տարբեր աշխատանքային տարբերակներով և, իհարկե, դրանք սկսել են դառնալ նաև շքեղության իրեր, քանի որ սկսել են օգտագործել ոսկի, արծաթ և թանկարժեք քարեր: 

Մկրատ ստեղծող վարպետների երևակայությունը սահմաններ չի ճանաչել. օրինակ՝ կա հին մկրատ տարօրինակ թռչնի տեսքով, որը կտուցով է կտոր կտրում, մեկ այլ մկրատ նման է խաղողի որթի, որի վրայի ողկույզը հարմար է մատների համար, կամ էլ՝ հեքիաթային վիշապի տեսքով, որը յուրօրինակ նախշերով է և այլն։

Արդյունքում այդ իմաստավորված պատկերների պատճառով հաճախ մկրատը դժվար էր լինում օգտագործել իր բուն նպատակի համար։ Քանի որ միջնադարում մկրատը սկսել էին զարդարել, ստացվել էր, որ դրանք թանկարժեք և գործնական նվերներ էին դարձել կանանց համար: 

Անգամ սկսել էին մկրատների համար հատուկ կաշվե պատյաններ պատրաստել և այդ վիճակում նվիրել կանանց։ Ահա թե ինչու, ժամանակի ընթացքում մկրատը դարձավ բացառապես կանանց պարագա, չհաշված, իհարկե, հազվագյուտ բացառությունները, որոնք, ի դեպ, մնում են նաև մեր ժամանակներում:

Քանի որ պատմությունը չի դոփում նույն տեղում, մկրատի օգտագործման ոլորտները ժամանակի ընթացքում ավելի ու ավելի են շատացել, և արդյունքում, օրինակ՝ անգլիացիների կողմից ստեղծվել են սիզամարգերի հնձման, ֆրանսիացիների կողմից՝ թռչնամիսը կտրելու մկրատներ, իսկ գերմանացիները ստեղծել են մետաղակտրիչ մկրատներ, որոնք անփոխարինելի են ավտովթարների և այլ արտակարգ իրավիճակների ժամանակ: Կերամիկական դանակների ստեղծումից հետո այս տեխնոլոգիան փոխանցվեց նաև մկրատներին: 

Պարզվեց, որ կերամիկական մկրատները մի քանի անգամ ավելի ամուր և սուր են, քան պողպատյա մկրատները: Իհարկե, մկրատների օգտագործման ժամանակակից ոլորտները կարելի է անընդհատ շարունակել, քանի որ գոյություն ունեն ինչպես մետաղը, այնպես էլ սիգարները կտրելու մկրատներ, կան մազերը միլիմետրով կտրելու համար նախատեսված մկրատներ և այլ բազմաթիվ նպատակների համար նախատեսված նմանատիպ գործիքներ։

Գլխավորն այն է, որ մկրատը հիմա էլ պետք է մարդկությանը այնպես, ինչպես պետք է եղել հազարավոր տարիներ առաջ, անկախ նրանից, որ ներկայումս ժամանակակից և բարձրտեխնոլոգիական աշխարհ է։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

«Արսենալ»-ը շնորհավորել է Հայաստանին «Թռիչք» նեկայացումով բացվեց Գյումրու թատրոնի 154-րդ թատերաշրջանը ՊՆ փոխգնդապետն է իմ օգնականին հետապնդել. Վայոց Ձորի մարզպետը՝ Եղեգնաձորի դեպքի մասին. Տեսանյութ Ուժայինների փոփոխությունը, ըստ Խաչատուր Սուքիասյանի, փայլուն քայլ էր. Տեսանյութ Ամենամեծ հերոսները մեր այն զինվորներն են, ովքեր կանգնած են սահմանին. Փաշինյանը` Գյումրիում Բացահայտվել է էլեկտրաէներգիայի ապօրինի օգտագործմամբ կրիպտոարժույթի արտադրություն իրականացնելու դեպք ՀՀ անկախության տոնի արռթիվ շարունակում են շնորհավորել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին Անցած շաբաթ Ադրբեջանի զինուժն արձակել է շուրջ 1000 կրակոց. Արցախի ՊՆ Արտաշատի համաչափ զարգացման հստակ քայլեր է հարկավոր մշակել և իրականացնել Սերժ Սարգսյանը Վանաձորում է. Հանրապետականները հարգեցին զոհված ազատամարտիկների հիշատակը (ֆոտո) Խոնարհվում եմ մեր անկախությունը նվաճած ու սահմաններն ամուր պահող հերոսների առջև. Արման Վարդանյան Արցախում անցկացվելու են եռափուլ զորախաղեր. իրականացվելու է նաեւ պայմանական նշանակետերի խոցում Ազատ և անկախ հայրենիքի հռչակումը մեր նորագույն պատմության կարևորագույն ձեռքբերումն ու հաղթանակն է. Գագիկ Ծառուկյանն ուղերձ է հղել Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից Աննա Հակոբյանը շնորհավորել է անկախության 28-ամյակն ու տարազով լուսանկարներ հրապարակել (Photo) Ուզում եմ հավատալ, որ երկիրն իր մեջ ուժ կգտնի դիմակայելու վերահաս վտանգին. Քոչարյանի շնորհավորական ուղերձը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ)․ Հա­յաս­տա­նի պատ­մու­թյան նոր էջը Ահ­ռե­լի մո­լո­րու­թյուն, որն ար­դեն իսկ Հայաս­տա­նի տնտե­սու­թյան հա­մար դար­ձել է կոր­ծա­նա­րար Պետք է վե՛ր կանգնել անձնական ճղճիմ շահերից, որոնք մեր երկիրը աղետալի ցնցումների են տանում. Սեյրան Օհանյան Սեփական հասարակության մեջ բաժանարար գծեր քաշելը թշնամու կրակոցից վտանգավոր է. ես լավատես եմ. Սերժ Սարգսյան
website by Sargssyan