Լոխումի ծագման պատմությունն ու պատրաստման եղանակը

Ռահաթ-լուխումը, կամ, ինչպես նաև կոչում են, լոխումը արևել յան քաղցրավենիք է, որը տարածված է եղել դարեր շարունակ: Այս նրբագեղ ուտեստը հայտնաբերվել է շուրջ 500 տարի առաջ և բաղկացած է շաքարավազից, օսլայից, ընկույզից և վարդի թերթերի փոքր քանակությամբ մզվածքից:

Թուրքերեն բացատրությունն է ռահա(թ)՝ հաճույք, հարմարավետություն, երջանկություն, և լոխում՝ կտորներ։ Բառն առաջացել է արաբերեն rahat al-hulqum արտահայտությունից, որը կարելի է թարգմանել որպես «քիմքի համար հաճելի»։

Արաբերենում ռահաթ-լոխումը սովորաբար անվանում են ռահա՝ առանց լոխում բառը ավելացնելու։ Գոյություն ունի լոխումի երկու տեսակ՝ շակեր-լոխում, որի հիմքը շաքարավազն է, և ռահաթ-լոխում, որի հիմքը կրախմալը կամ ալ յուրն է:

Ներկայումս ամենատարածվածը ռահաթ-լոխումն է կամ պարզապես «լոխումը»: Իսկ պատմությունն այսպիսին է: 18-րդ դարի վերջում հրուշակագործ Ալի Մուխխիդին հաջի Բեքիրը իր պատրաստած նոր քաղցրավենիքը մատուցել է թուրքական սուլթանին, որին այն շատ է դուր եկել: Հետագայում հաջի Բեքիրը ստեղծել է մի քանի նոր տեսակների լոխումներ ընկույզների օգտագործմամբ:

19-րդ դարի վերջում նրա թոռը՝ Մեհմեդ Մուխխիդինը, Բրյուսելում կայացած ցուցահանդեսում ներկայացրել է լոխումը և պարգևատրվել ցուցահանդեսի ոսկե մեդալով: Հետագայում նա սկսել է «արևել յան քաղցրավենիք» Եվրոպա մատակարարել և այն հասանելի դարձրել ամբողջ աշխարհին: 

2018 թվականի տվյալներով, լոխումը արտադրվում է աշխարհի ավելի քան 60 երկրներում, այդ թվում՝ Ասիայի, Եվրոպայի (Ռուսաստան, Ուկրաինա, Բելառուս և այլն), Լատինական Ամերիկայի և Հյուսիսային Ամերիկայի երկրներում, նաև Հայաստանում։ Ներկայումս լոխումի բազմաթիվ տեսակներ կան, որոնք, որպես կանոն, առանձնանում են իրենց լցոնումներով և արտադրության ձևով: Այս առումով լոխումները բաժանվում են խմբերի. ըստ ձևի՝ խորանարդ (խորանարդի ձևով), արաբական (պարալելեպիպիպեդների ձևով), մանկական (կենդանիների ձևերով), գլանային, ամբողջական, սեղմված, երկշերտ և այլն, ըստ տեսքի՝ սպիտակ (առանց հավելումների), մրգային (մրգային հյութերի հավելումով), ընկույզային (ընկույզով, պնդուկով, պիստակով կամ այլ ընդեղենով), ծաղկային (որպես կանոն, ավելացվում են վարդի տերևներ), մեղրային, թզային, «Վիզիր» և այլն:

Լոխումի բաղադրատոմսը այնքան պարզ է, որ այն հեշտությամբ կարելի է պատրաստել նույնիսկ տանը: Դրա համար անհրաժեշտ է 300 միլիլիտր ջրից և 1 կգ շաքարից պատրաստված օշարակ, ինչպես նաև 200 մլ ջրից և 100 գրամ օսլայից (եգիպտացորեն, բրինձ, ցորեն) պատրաստված օսլայակաթ, նաև հետագայում ցանելու համար 100 գրամ շաքարի փոշի` վանիլինի հավելումով և, իհարկե, ըստ ցանկության, այլ հավելումներ ընկույզների և մրգերի տեսքով:

Պատրաստման գործընթացը ներառում է մի քանի քայլ: Առաջին հերթին շաքարի օշարակը դրվում է կրակին և աստիճանաբար ավելացվում օսլայակաթը և խառնելով տաքացվում մինչև մասսայի որոշակի պնդանալը: 

Դրանից հետո, արդյունքում առաջացած միջանկյալ արտադրանքի մեջ լցվում է մրգային խյուս, համեմունքներ, նուշ, ընկույզ, վարդի յուղ և այլն:

Հետագայում այն խառնելով շարունակում են եփել, մին չև դրա համեմատաբար ավելի պնդանալը:

Վերջնական արտադրանքը կտրտվում է մի քանի սանտիմետր հաստությամբ, սառեցվում և թողնվում 4 ժամ, որից հետո մնում է միայն նրա վրա շաքարի փոշի ցանել:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

 

«Արսենալ»-ը շնորհավորել է Հայաստանին «Թռիչք» նեկայացումով բացվեց Գյումրու թատրոնի 154-րդ թատերաշրջանը ՊՆ փոխգնդապետն է իմ օգնականին հետապնդել. Վայոց Ձորի մարզպետը՝ Եղեգնաձորի դեպքի մասին. Տեսանյութ Ուժայինների փոփոխությունը, ըստ Խաչատուր Սուքիասյանի, փայլուն քայլ էր. Տեսանյութ Ամենամեծ հերոսները մեր այն զինվորներն են, ովքեր կանգնած են սահմանին. Փաշինյանը` Գյումրիում Բացահայտվել է էլեկտրաէներգիայի ապօրինի օգտագործմամբ կրիպտոարժույթի արտադրություն իրականացնելու դեպք ՀՀ անկախության տոնի արռթիվ շարունակում են շնորհավորել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին Անցած շաբաթ Ադրբեջանի զինուժն արձակել է շուրջ 1000 կրակոց. Արցախի ՊՆ Արտաշատի համաչափ զարգացման հստակ քայլեր է հարկավոր մշակել և իրականացնել Սերժ Սարգսյանը Վանաձորում է. Հանրապետականները հարգեցին զոհված ազատամարտիկների հիշատակը (ֆոտո) Խոնարհվում եմ մեր անկախությունը նվաճած ու սահմաններն ամուր պահող հերոսների առջև. Արման Վարդանյան Արցախում անցկացվելու են եռափուլ զորախաղեր. իրականացվելու է նաեւ պայմանական նշանակետերի խոցում Ազատ և անկախ հայրենիքի հռչակումը մեր նորագույն պատմության կարևորագույն ձեռքբերումն ու հաղթանակն է. Գագիկ Ծառուկյանն ուղերձ է հղել Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից Աննա Հակոբյանը շնորհավորել է անկախության 28-ամյակն ու տարազով լուսանկարներ հրապարակել (Photo) Ուզում եմ հավատալ, որ երկիրն իր մեջ ուժ կգտնի դիմակայելու վերահաս վտանգին. Քոչարյանի շնորհավորական ուղերձը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ)․ Հա­յաս­տա­նի պատ­մու­թյան նոր էջը Ահ­ռե­լի մո­լո­րու­թյուն, որն ար­դեն իսկ Հայաս­տա­նի տնտե­սու­թյան հա­մար դար­ձել է կոր­ծա­նա­րար Պետք է վե՛ր կանգնել անձնական ճղճիմ շահերից, որոնք մեր երկիրը աղետալի ցնցումների են տանում. Սեյրան Օհանյան Սեփական հասարակության մեջ բաժանարար գծեր քաշելը թշնամու կրակոցից վտանգավոր է. ես լավատես եմ. Սերժ Սարգսյան
website by Sargssyan