Բացահայտենք «Շենգավիթ» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանում պահվող գանձերը

Թանգարանային գիշեր ամենամյա միջոցառմանն այս տարի առաջին անգամ մասնակցեց նաև Էրեբունի պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի «Շենգավիթ» մասնաճյուղը, որտեղ ներկայացված են մեր թվարկությունից առաջ 4-3 հազարամյակներից վաղ բրոնզեդարից մեզ հասած ժառանգության հրաշալի նմուշներ: Թանգարանին է պատկանում նաև շուրջ երեք հեկտար հողատարածք, որտեղ ցուցադրված են մեր նախնիների կացարանները:

Մասնաճյուղի վարիչ Աստղ Պողոսյանը Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ նախորդ տարվա ցուցանիշների համեմատ այս տարի թանգարանի այցելուների թիվն ավելացել է: Ու թեև թանգարանն այսօր ունի ենթակառուցվածքների, լուսավորության խնդիրներ, սակայն այդ ամենն, ըստ պաշտոնակատարի, լուծել հնարավոր է, պարզապես շատ աշխատել է հարկավոր:

«Կարծում եմ, որ մինչև հաջորդ տարի նման խնդիրներն արդեն լուծված կլինեն: Բայց մինչ այդ, բոլորին հրավիրում եմ ծանոթանալու մեր ցուցանմուշներին, քանի որ իսկապես բացառիկ հուշարձան ունենք: Երևանն այնպիսի բացառիկ հարստություն ունի, որի մասին պետք է յուրաքանչյուրն իմանա, հատկապես հայաստանցիները, որպեսզի իմանան, թե ինչպիսի հարուստ ժառանգություն մենք ունենք և ինչպիսի գանձեր են թաքնված մեր կողքին: Կարևորում եմ նաև, որ մեր ազգաբնակչությունը խնամքով վերաբերվի այն ամենին ինչ ունենք, քանի որ եթե իմանանք մեր անցյալը, ներկան ևս կկարողանանք ավելի ճիշտ ընկալել և արժևորել»,- ասաց Ա. Պողոսյանը:

Թանգարանում պահվող և ցուցադրվող ցուցանմուշները պատմում են, թե ինչքան զարգացած հարուստ մշակույթ են ունեցել մեր նախնիները և ինչպես են կարողացել տարբեր նյութերից աշխատանքային գործիքներ ու կենցաղային բարձրաճաշակ առարկաներ պատրաստել: Հնավայրի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված իրերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում նաև, որ տեղի բնակիչները նստակյաց կյանք են վարել, զբաղվել են անասնապահությամբ, մշակել են նաև հացահատիկ, մանել թելեր և այլն: Մեր նախնիների աշխատանքային գործիքներից է եղել նաև մանգաղը որը պատրաստել են խոշոր եղջերավոր կենդանիների ծնոտի հատվածից:

«Ատամները հեռացնում էին և փոսերի մեջ օբսիդիանի միջուկներ էին տեղադրում: Փաստորեն մեր նախնիները շատ լավ գիտեին, որ այն բավականին ամուր և սուր քար է, որն այսօր էլ օգտահործվում է բժշկության մեջ: Շենգավթյան մշակույթի ամենաբնորոշ նմուշներից են նաև վաղ բրոնզեդարյան ժամանակշրջանի սև փայլեցված և բարձրորակ մշակում ունեցող խեցեղենը: Մետաղական փայլի հասցված մշակումը տիպիկ է այս ժամանակշրջանի խեցեղենի համար, որը ևս վկայում է մեր նախնիների բարձր հմտությունների և ճաշակի մասին: Այդ ժամանակաշրջանին բնորոշ են բարձր էսթետիկ հատկությունները, որը երևում է նաև մեզ հասած անոթների որակից ու զարդանախշերից: Հետագայում, միջին բրոնզեդարում այս մշակույթի անկումից հետո արդեն ի հայտ են գալիս կարմրադարչնագույն գույներով անոթներ»,- ասաց Ա. Պողոսյանը:

Ցավոք, հետագա դարերում կորստյան է մատնվել խեցեղենի սև փայլեցման այդ տեխնոլոգիան, որի վկայութնունն է այն, որ հետագա դարերում նման նշակում ունեցող խեցեղեն այլևս չի հանդիպում: Դա խոսում է տվյալ մշակույթի անկման մասին, որը հետագայում, ցավոք, այլևս չի վերականգնվել:

Թանգարանի տարածքում ցուցադրվող կլոր և ուղղանկունաձև իրար հաջորդող կացարանները նույնպես շենգավթյան մշակույթի մասն են կազմում: Բոլոր կացարանների կենտրոններում եղել են կավե օջախներ: Թանգարանում ներկայացված են նաև բրոնզե դարից մեզ հասած մետաղի հալոցիկներ, կաղապարներ, ասեղներ և այլ նմուշներ:

Անկեղծ ասած, դժվար է մեկ հոդվածով անդրադառնալ այն ամենին, ինչ այսօր խնամքով պահպանվում է արգելոց-թանգարանում, ուստի առաջիկայում մենք ավելի մանրամասն կներկայացնենք այն ամենն, ինչ ցուցադրված է, ինչպես նաև պահվում  ու պահպանվում է պատմության էջերում: 

 

Արմինե Գրիգորյան

Էտ հարեւանի պատմությունն է. հիմա վա՞տ է, որ Գյումրիում աշխուժություն է մտել, հետո էլ Վանաձորում կմտնի. Փաշինյան «Իմ քայլը» նիստ է հրավիրել. Օրակարգում ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակն է (ուղիղ) Եղանակը Հայաստանում. որոշ շրջաններում եւ Երեւանում սպասվում է անձրեւ եւ ամպրոպ Կան թեկնածուներ, կքննարկեմ եւ որոշում կկայացնեմ. Փաշինյանը՝ ԱԱԾ նոր տնօրենի նշանակման մասին Գնալու ենք ճշմարտության հետևից. Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձավ Ամուլսարի խնդրին Լևոն Գալստյանը դեմքի լուրջ արտահայտությամբ գիտակցաբար զրպարտում է պետականամեդներին Արթուր Վանեցյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել Այս տարվա 7 ամիսներին հիփոթեքային վարկերի ծավալն աճել է 90.5 տոկոսով Մահացել է «Բևեռլի-Հիլզ, 90210» սերիալի դերասան Բրայան Թերքը Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեղադրանքով երկու անձ կալանավորվել է Պաշտպանական եզակի միջոցառում, որին ներգրավված կլինեն ողջ երկիրն ու յուրաքանչյուրը․ ՊՆ ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց ակցիզային դրոշմանիշների խախտումների վերաբերյալ օրինագիծը Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Վանաձորում. ՈՒՂԻՂ ԲՀԿ պատգամավորները Լեռնանիստում մասնակցել են 11 մետրանոց մետաղական խաչի օծման արարողությանը Առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց երթևեկության խախտումները նկարելու և ոստիկանությանը փոխանցելու նախագիծը SoftConstruct-ը WCIT-ում կներկայացնի իր նորարարական տեխնոլոգիաները Արթուր Ալեքսանյանը որոշել է վնասվածքով մասնակցել եզրափակչին Կենդանակերպի 6 նշան, ում բարությունից օգտվում են շրջապատի մարդիկ Նավթի համաշխարհային գներն աճում են «Մանկական Եվրատեսիլ» մրցույթում Կարինան կներկայացնի Հայաստանը «Colours Of Your Dream» երգով (տեսանյութ)
Թեյը բարելավում է ուղեղի առողջությունը. հետազոտություն Գրավիչ․ Լիլիթ Հովհաննիսյանի նոր լուսանկարը Անահիտ Սիմոնյանն ընտանեկան լուսանկար է հրապարակել, իսկ ամուսնու դեմքի արտահայտությանն անգամ ուշադրություն չի դարձել Կիտրոնով թխվածքաբլթներ․ hամոզված եմ, որ այն կդառնա ձեր սիրելի բաղադրատոմսը, քանի որ շատ հեշտ է, էժան ու համեղ Պատրաստեք բլղուրով ամենահամեղ ուտեստ-աղցանը Կենդանակերպի 6 նշան, ում բարությունից օգտվում են շրջապատի մարդիկ Թեստ. Իմացեք ձեր անկախության աստիճանը Այծեղջյուրներին օրվա ընթացքում մի շարք անսովոր իրադարձություններ են սպասվում․ սեպտեմբերի 16-ի աստղագուշակը Վերադարձրեք Ձեր ոսկե և արծաթե զարդերի սկզբնական փայլը այս պարզ մեթոդի օգնությամբ Դու հասկանում ես, որ երջանիկ ես այն ժամանակ, երբ նա է երջանիկ. 5 հոգեբանական մեթոդ՝ հասկանալու համար, որ նա «քո մարդն» է...
website by Sargssyan